Human digestive system: según el método AICLE

El método de Aprendizaje Integrado de Contenidos y Lenguas Extranjeras, comúnmente llamado AICLE (CLIL en inglés), supone una gran innovación en el proceso enseñanza-aprendizaje de una lengua extranjera. Pero, como cualquier innovación, presenta sus ventajas y desventajas, tal y como os comenté en esta entrada.

A la hora de impartir clase con este método podemos tener dudas (más si somos primerizos/as en el tema). Por eso hoy os voy a proponer unas ideas para la clase de biología siguiendo el método AICLE.

Datos básicos

Esta actividad es para la lengua inglesa, en concreto, está centrada en el área de biología (biology) y el tema escogido es  el sistema digestivo (digestive system). Está destinada para el alumnado de 3º de la ESO y tiene una duración de una sesión (50-55 minutos).

¿Cuál es el objetivo principal?

Conocer el sistema digestivo del ser humano, cuáles son los órganos que lo componen y cómo funcionan.

¿Cuáles son las competencias básicas que se practican?

• la competencia en comunicación lingüística, ya que los/as alumnos/as tienen que hablar sobre lo que conocen del aparato digestivo;                          
• la competencia digital, al trabajar con un juego interactivo y un vídeo;                                                
• la competencia de aprender a aprender, porque tienen que movilizar conceptos;
• el sentido de iniciativa y espíritu emprendedor, ya que avanzan en el aprendizaje con motivación y esfuerzo;                                                                                           

¿Cuál es su desarrollo?

Primero se movilizarán conceptos con un warm-up. Se realizará un brainstorming en el que el alumnado tendrá que decir qué órganos forman parte del aparato digestivo. Luego, se le entregará una wordsearch (sopa de letras) sobre el tema.

A continuación, se le pedirá a un/una alumno/a voluntario/a buscar el juego interactivo Build a body: digestive system en el ordenador de la clase. Por medio de este juego, los/as alumnos/as verán el lugar en el que se sitúan los distintos órganos del aparato digestivo. El/la voluntario/a irá colocando cada órgano en su posición correcta con la ayuda del resto de la clase.

Posteriormente, se entregará a cada alumno/a un papel en el que puede aparecer el nombre solo o la definición de un órgano. Los/as estudiantes tendrán que levantarse y asociar a cada órgano su definición.

Una vez terminado el juego, se utilizará el siguiente vídeo, a partir del cual, los/as alumnos/as tendrán que señalar qué palabras de las que se han trabajado aparecen. Después se volverá a poner el vídeo para que los/as estudiantes enumeren las fases del proceso digestivo. Como siempre, primero se hará una pre-escucha, después una segunda escucha (donde ya tendrán que enumerar las fases) y, por último, una tercera escucha (en la que revisarán el orden de las fases). Para finalizar, entre todos, se pondrá el vídeo una cuarta vez para corregir.

Leave a Comment 3º de ESO, actividades, AICLE, Ana Fontenla, aparato digestivo, biología, biology, CLIL, didáctica, digestive system, dossier, Mª Luz, TIC

ASPECTO MÁIS RELEVANTE DO TEMA 6: O método AICLE, realidade ou utopía?

O método AICLE (CLIL en inglés) correspóndese co acrónimo de Aprendizaxe integrada de contidos e lingua estranxeira (Content and Language Integrated Learning). Este método de ensinanza inclúe a integración das linguas estranxeiras en materias do currículo distintas ás propias clases de linguas. Aínda que as vantaxes que presenta son numerosas, tamén posúe desvantaxes que comentarei ó longo destas liñas.

Entre as múltiples vantaxes están que se emprega a lingua de maneira significativa, se desenvolven as competencias básicas, se aumentan as capacidade de aprendizaxe, hai unha maior motivación  e que se fomenta o respecto polas demais culturas e as súas respectivas linguas.

A pesar destas vantaxes, AICLE suscita algunhas cuestións que se deben ter en conta. Así, existe un certo temor a que o alumnado non adquira un alto dominio na competencia lingüística da súa lingua materna. Desde o meu punto de vista, a base na lingua materna é fundamental para que calquera alumno/a poida aprender despois outra lingua, mais se falla esta base, non se pode pretender que un/unha alumno/a consiga unha boa competencia nas linguas estranxeiras. Unha vez que o alumnado posúa esa base, é moi importante impulsar métodos que supoñan unha mellora na aprendizaxe de linguas estranxeiras, pero só cando xa se teña alcanzada dita base.   

Outra cuestión está relacionada co feito de se o alumnado está preparado para esta nova forma de ensinanza. Pode ser que a gran parte de alumnos/as dos centros educativos do noso país teñan o nivel necesario para poder introducir o método AICLE nas súas aulas, mais moitos outros alumnos/as poden ter dificultade para expresarse nunha lingua estranxeira e isto pode repercutir negativamente e inhibilos. Aínda é preciso avaliar se todos teñen as capacidades para que este método sexa totalmente beneficioso.

Ademais disto, a pesar de que este método se pode aplicar na maioría das materias do currículo, existen unhas certas dificultades propias de cada área do coñecemento. Así temos que na área das ciencias, ó alumnado pode ocasionarlle problemas o vocabulario específico ou a estrutura complexa característica dos textos científicos. Na rama das ciencias sociais, os textos conteñen estruturas difíciles con terminoloxía histórica ou/e política pouco coñecida (en varias ocasións); desta maneira, pode ser pouco doado para o/a alumno/a escoitar o/a docente e tomar apuntamentos ó mesmo tempo nunha lingua que non sexa a materna (Haynes, 1998; 2009).

Alén disto, o papel do equipo docente é fundamental para aplicar o método AICLE na aula. Este profesorado necesita ter uns requisitos distintos ó resto de profesores/as, como un maior tempo de instrución que, a maioría das veces, non dispoñen. Tamén cómpre que posúan un alto dominio da lingua estranxeira que impartan mais, por desgraza, moitos non presentan o nivel suficiente. Entre as tarefas que ten que realizar o equipo docente dunha materia AICLE está a de que o alumnado aprenda contidos a través de novas metodoloxías e as TIC, ademais da transmisión das mensaxes. Desde o meu punto de vista, non vexo beneficioso para o alumnado que o profesorado deste método non lle dea importancia á forma lingüística e poñan só énfase nos contidos curriculares e na fluidez. Aprender unha lingua non só implica a competencia comunicativa, tamén é necesario coñecer os seus aspectos formais co fin de comprendela mellor. Con este método de ensinanza, os/as profesores/as da lingua 1 quedan relegados a meros «axudantes» do profesorado AICLE, ó ter que axustarse ó contido impartido por este.    

Antes de finalizar, existen moitos estudos que mostran o beneficioso que é para o alumnado o método AICLE nas aulas, mais estes estudos realízanse sempre en condicións favorables, é dicir, cun tipo de alumnado propenso a ter unha alta competencia nas linguas, cun profesorado con alto nivel en linguas,... E isto non demostra se realmente este método é útil nunha situación real.

Considero que este innovador método de ensinanza supón un gran avance na aprendizaxe de linguas estranxeiras para o alumnado (tanto de educación primaria como en secundaria e bacharelato), mais agora mesmo o contexto actual é demasiado adverso para a súa introdución. Hai demasiados factores que non podemos obviar e que implican que, a día de hoxe, non se acadarían os resultados esperados. Sería necesario cambiar o sistema educativo para que se puidera implantar este método e lograr o obxectivo principal: que o alumnado sexa capaz de empregar a lingua estranxeira para aprender e comunicarse de maneira independente nas distintas áreas de coñecemento.

Leave a Comment AICLE, CLIL, enseñanza, lingua, reflexións de aula